Category

Wszystko o witaminach i minerałach

Poradnik Wszystko o witaminach i minerałach

UBICHINON

broccoliUBICHINON (witamina Q-10, koenzym Q-10) jest pochodną 2-metylo-5,6-dimetoksychinonu, który w położeniu 3 zawiera reszty izoprenowe występujące w różnej liczbie (dla ludzkiego organizmu  aktywną formą jest ubichinon Q-10 , który składa się z 10 jednostek izoprenowych). Występuje on w mitochondriach komórek roślinnych i zwierzęcych, w  których jest odpowiedzialny za przenoszenie elektronów w łańcuchu oddechowym oraz warunkuje wytwarzanie i wykorzystywanie wysokoenergetycznych związków fosforanowych takich jak ATP. Koenzym Q-10 rozpuszcza się w tłuszczach i w ich obecności jest wchłaniany z przewodu pokarmowego.

Działanie ubichinonu w organizmie człowieka:

  • zmniejsza ryzyko zawału serca
  • obniża ciśnienie
  • zmniejsza zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen i poprawia jego ukrwienie
  • wspomaga regeneracje wątroby
  • wzmacnia siły obronne organizmu
  • pobudza przemianę materii
  • ma pozytywny wpływ na przebieg chorób nowotworowych

Ubichinon jest syntetyzowany przez organizm, wraz z wiekiem biosynteza spada, dlatego osobom powyżej 50 roku życia zaleca się suplementacje koenzymem Q-10.

No Comments
Poradnik Wszystko o witaminach i minerałach

KWAS TIOKTANOWY

SpinachKWAS TIOKTANOWY (acidum thiocticum, thioctacidum, kwas tiooktanowy, kwas liponowy, kwas alfa-liponowy, acidum lipoicum, ALA) to kwas 6,8-ditioktanowy. Jest związkiem rozpuszczalnym w tłuszczach. Bierze udział w procesie dekarboksylacji alfa-ketokwasów. Jest skutecznym antyoksydantem. W lecznictwie kwas tioktanowy jest stosowany jako środek lipotropowy i odtruwający w przewlekłych chorobach wątroby, po zatruciach grzybami,  metalami ciężkimi, cyjankami czy tlenkiem węgla. Polecany też jako preparat wspomagający regenerację i odżywienie komórek nerwowych. Łagodzi objawy neuropatii i zmniejsza stężenie glukozy we krwi, dlatego jest zalecany dla chorych na cukrzycę. Ma zdolność chelatowania jonów metali. W niewielkich ilościach jest syntetyzowany przez rośliny, zwierzęta jak również przez człowieka. Kwasowi alfa-liponowemu przypisuje się również właściwości ochronne na układ krążenia i poprawiające pamięć.

Wystepowanie:

  • szpinak, brokuły
  • podroby
  • drożdże piwne

Przykładowe preparatyi dostępne bez recepty zawierające kwas alfa-liponowy:

  • AlAnerv kaps.
  • AlfaLipogamma
  • Diaton
  • Kwas α-liponowy
  • Liponex
  • Tiolip
No Comments
Poradnik Wszystko o witaminach i minerałach

KWAS PANGAMOWY

Ripe apricot with a stoneKWAS PANGAMOWY (witamina b15, acidum pangamicum, DMG) jest estrem kwasu glukonowego i kwasu dimetyloaminooctowego. Rozpuszcza się w wodzie. Nie jest określany jako typowa witamina. Został odkryty przez doktora Ernsta Krebsa w 1951 roku. Wyizolowano go  z pestek moreli i świeżych migdałów. Związek ten bierze udział w uzyskiwaniu energii w procesie oddychania wewnątrzkomórkowego i przyśpiesza utlenianie glukozy w komórkach. W następstwie zwiększa się synteza treoniny w mięśniach, pobudzenie oddychania tkankowego i działanie lipotropoweg. Działa pobudzająco na ośrodkowy układ nerwowy, wzmaga wydzielanie glikokortykosteroidów. Zmniejsza również wchłanianie kwasu mlekowego w mięśniach, zwiększając odporność na zmęczenie. Dlatego popularny jest wśród sportowców. Kwas pangamowy w Polsce jest mało znany i rzadko zalecany. Przeważnie stosuje się go doustnie w miażdżycy, chorobie wieńcowej, zapaleniu wątroby i reumatoidalnym zapaleniu stawów.

Funkcje kwasu pangamowego:

  • redukuje zmęczenie
  • obniża poziom cholesterolu we krwi
  • wywiera działanie przeciwzapalne i lipotropowe
  • zmniejsza akumulacje kwasu mlekowego w mięśniach
  • zapobiega przed wczesnemu męczeniu się mięsni
  • przy dłuższym stosowaniu pobudza psychicznie i fizycznie
  • łagodzi , niektóre objawy astmy

No Comments
Poradnik Wszystko o witaminach i minerałach

Witamina C

owoce_zrodlem_witaminyC

Witamina C – inaczej kwas askorbinowy. Należy do witamin rozpuszczalnych w wodzie, podobnie jak wszystkie witaminy kompleksu B, nadmiar jej jest wydalany, a nie gromadzony w organizmie. Im bardziej energiczny organizm, tym więcej potrzebuje witaminy C. Palacze cierpią na jej brak, stąd charakterystyczne na ich skórze liczne drobne zmarszczki. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę to około 75-100 mg. Głównym źródłem są świeże oraz właściwie przetworzone owoce i warzywa. W świecie zwierzęcym znajduje się bardzo mało tej witaminy.

Funkcje witamin C w organizmie:

  • dba o ochronę immunologiczną (podnosi odporność),
  • rozszerza naczynia krwionośne,
  • hamuje tworzenie się sińców i powstawania krwotoków,
  • wchodzi w skład enzymów oddechowych,
  • pomaga spalać węglowodany, tłuszcze, białka,
  • wpływa na wytwarzanie i zachowywanie kolagenu, z którego jest produkowana tkanka łączna (przyspiesza proces gojenia się ran i zrastania kości),
  • regulacja poziomu cholesterolu,
  • obniżanie ciśnienia krwi,
  • ochrona przed zmianami nowotworowymi (rakiem żołądka, jamy ustnej, przełyku, płuc, wątroby, szyjki macicy i odbytu),
  • ochrona skóry przed działaniem słońca i starzeniem,
  • poprawa wydolności fizycznej,
  • bierze udział w biosyntezie hormonów kory nadnerczy,
  • posiada właściwości bakteriostatyczne, a nawet bakteriobójcze w stosunku do niektórych drobnoustrojów chorobotwórczych

No Comments
Poradnik Wszystko o witaminach i minerałach

Witamina H

zoltko_zrodlem_witaminyH

Witamina H – należy do zespołu witamin z grupy B, czyli witamin rozpuszczalnych w wodzie. Inne nazwy: biotyna, witamina B7, koenzym R. Biotyna jest syntetyzowana w przewodzie pokarmowym przez florę bakteryjną, dlatego do jej niedoboru dochodzi bardzo rzadko. Produkcję witaminy H zaburza kostka cukru, tabletka antybiotyku, kieliszek alkoholu. Dobowe zapotrzebowanie organizmu na witaminę H określa się na ok. 0,3 mg. W produktach spożywczych występuje w stanie wolnym (głównie mleko, warzywa) jak również związanym z białkami (głównie mięso i drożdże). Witamina H znajduje się prawie we wszystkich tkankach roślinnych i zwierzęcych (w większych ilościach w młodszych, szybko rosnących np. tkanka embrionalna).

Funkcje witaminy H w organizmie:

  • utrzymuje w dobrej kondycji włosy, paznokcie, kości, skórę,
  • uczestniczy w tworzeniu glikogenu oraz produkcji hormonów i cholesterolu,
  • wpływa korzystnie na układ odpornościowy,
  • współdziała w przemianie aminokwasów i cukrów,
  • wraz z witaminą K bierze udział w syntezie protrombiny, która odpowiada za krzepliwość krwi,
  • uczestniczy w syntezie kwasów tłuszczowych,

Źródła witaminy H

  • drożdże, wątroba, żółtka jaja, pomidory, ziarno soi, otręby, mąka sojowa, orzechy, sardynki, migdały, grzyby, mąka pełnoziarnista, szpinak, kraby, szynka, marchew, pomidory,

Skutki niedoboru (awitaminozy) witaminy H:

  • podwyższony poziom cholesterolu,
  • wzmożona czynność gruczołów łojowych,
  • wypadanie włosów,
  • rozdwajanie paznokci,
  • łuszczycowe zmiany skóry na dłoniach, nogach i ramionach, wysuszenie i przebarwienia skóry oraz błon śluzowych,
  • bóle mięśniowe, osłabienie i apatia

Skutki nadmiaru (hiperwitaminozy) witaminy H:

  • w nadmiarze nie jest toksyczna dla organizmu.
No Comments
Poradnik Wszystko o witaminach i minerałach

Witamina PP

marchew_zrodlem_witaminyPP

Witamina PP – należy do zespołu witamin z grupy B, czyli witamin rozpuszczalnych w wodzie. Inne nazwy: witamina B3, nikotynamid, kwas nikotynowy, niacyna, amid kwasu nikotynowego. Kwasu nikotynowego i amidu nie należy mylić ze szkodliwą nikotyną znajdującą się w tytoniu. Spośród wszystkich witamin jest najbardziej trwała na działanie temperatury, światła i powietrza. Niacyna jest wytwarzana przez florę bakteryjną jelit. Należy do witamin powszechnie występujących w świecie roślin i zwierząt. Dobowe zapotrzebowanie organizmu na witaminę PP określa się na ok. 20 mg. Nadmierne spożywanie cukrów, słodyczy, napojów słodzonych prowadzi do utraty tej witaminy.

Funkcje witaminy PP w organizmie:

  • obniża poziom cholesterolu,
  • rozszerza naczynia krwionośne,
  • wchodzi w skład enzymów oddechowych,
  • pomaga spalać węglowodany, tłuszcze i białka,
  • usuwa objawy pelagry,
  • współdziała w syntezie hormonów płciowych (estrogeny, progesteron),
  • uczestniczy w utrzymaniu odpowiedniego stanu skóry.

Źródła witaminy PP:

  • chude mięso, wątroba, ryby, warzywa liściaste, ziemniaki, orzechy, ziarna zbóż, marchew

Skutki niedoboru (awitaminozy) witaminy PP:

  • wystąpienia pelagry charakteryzującej się objawami skórnymi, jelitowo-żołądkowymi oraz nerwowymi (zmiany skórne w postaci stanów zapalnych, szczególnie odkrytych części ciała. towarzyszy im zapalenie błon śluzowych jamy ustnej i języka. Dysfunkcja układu trawiennego: brak łaknienia, nudności, wymioty, biegunka. Ze strony układu nerwowego występują takie objawy jak: bezsenność, bóle głowy, zaburzenia pamięci, depresja),
  • zaburzenia w metabolizmie cukrów,
  • zaburzenia procesu oddychania komórkowego,

Skutki nadmiaru (hiperwitaminozy) witaminy PP:

stosowanie przez dłuższy czas może powodować:

  • uszkodzenie wątroby,
  • niemiarowość pracy serca,
  • dolegliwości skórne (pieczenie i swędzenie),
  • podniesienie poziomu glukozy we krwi.
No Comments
Poradnik Wszystko o witaminach i minerałach

Witamina B12

watroba_zrodlem_witaminy_B12

Witamina B12 – jest jedną z witamin rozpuszczalnych w wodzie. Inne nazwy to: cyjanokobalamina, kobalamina, czynnik przeciwanemiczny, czynnik wątrobowy. Nazywana jest czerwoną witaminą. Witamina B12 jest magazynowana w wątrobie ludzkiej. Jej zapasy wystarczają na 3-6 lat prawidłowego funkcjonowania organizmu. Większość wegetarian cierpi na niedobory tej witaminy. Ludzie nie jadający jajek, mięsa i przetworów mlecznych powinni zażywać dodatkowo witaminę B12, gdyż mają jej za mało w organizmie. Cukier, słodycze, napoje słodzone uszkadzają florę jelitową i utrudniają wchłanianie kobalaminy. Minimalna dzienna dawka wynosi ok. 6 mg.

Funkcje witaminy B12 w organizmie:

  • bierze udział w syntezie materiału genetycznego DNA i RNA,
  • wraz z witaminą B11 reguluje produkcję erytrocytów (czerwonych ciałek krwi), zapobiega niedokrwistości (anemii złośliwej),
  • wpływa na funkcjonowanie układu nerwowego (tworzy osłonki mielinowe ochraniające komórki nerwowe),
  • uczestniczy w przemianach metabolicznych białek, tłuszczów i węglowodanów,
  • bierze udział w przemianie kwasu foliowego do biologicznie aktywnej jego postaci,
  • zapewnia dobry nastrój, równowagę psychiczną, pomaga w uczeniu się, skupieniu uwagi,
  • wpływa na układ kostny, pobudza apetyt,

Źródła witaminy B12:

  • wątroba, nerki, serce, chude mięso, jaja, ryby, skorupiaki, mleko, przetwory mleczne,

Skutki niedoboru (awitaminozy) witaminy B12:

  • zaburzenia powstawania ciałek krwi, zwłaszcza czerwonych – anemia złośliwa,
  • zaburzenia żołądkowo jelitowe i brak apetytu,
  • zaburzenia w układzie nerwowym (zaburzenia czucia, niezborność ruchów, zmęczenie, drętwienie rąk i nóg, trudności w chodzeniu),
  • zaburzenia wzrostu u dzieci,
  • dolegliwości miesiączkowe,
  • zaburzenia na tle nerwowym (depresja, jąkanie się)
  • może być przyczyną stwardnienia rozsianego,

Skutki nadmiaru (hiperwitaminozy) witaminy B12:

  • stosowanie przez dłuższy dużych dawek tej witaminy może wywołać u niektórych ludzi objawy uczuleniowe.
No Comments
Poradnik Wszystko o witaminach i minerałach

Witamina B11 – kwas foliowy

szparaki_zdrodlem_witaminy_B11

Witamina B11 –  jest jedną z witamin rozpuszczalnych w wodzie. Inne nazwy: kwas pteroiloglutaminowy, kwas foliowy, folacyna, witamina B9, witamina M. Witamina B11 jest rozpowszechniona w przyrodzie, występuje w tkankach wielu roślin i zwierząt. Dzienna dawka wynosi ok. 0,002-0,004 mg i zależy od stanu fizjologicznego człowieka. Kwas foliowy w dawce 0,4 mg/dobę podaje się profilaktycznie kobietom w ciąży,  zapobiega zaburzeniom cewki nerwowej u płodów. Witamina B11 występuje prawie wyłącznie w połączeniu z witaminą B12.

Funkcje witaminy B11 w organizmie:

  • niezbędna w produkcji endorfin (tzw. hormonów szczęścia, wywołujących doskonałe samopoczucie i zadowolenie z siebie, działających kojąco i uspokajająco),
  • wpływa dodatnio na system nerwowy i mózg (odpowiada za prawidłowy rozwój układu nerwowego rozwijającego się płodu, ma także korzystny wpływ na wagę i rozwój noworodków),
  • zapewnia efektywna pracę układu odpornościowego,
  • niezbędna do prawidłowej syntezy kwasów nukleinowych (DNA i RNA), przemiany fosfolipidów i poszczególnych aminokwasów,
  • uczestniczy w procesach wzrostu, podziału i regeneracji komórek,
  • uczestniczy w wytwarzaniu erytrocytów w szpiku,
  • berze udział w przemianie materii,
  • zapobiega chorobom serca,
  • usprawnia funkcjonowanie układu pokarmowego (współuczestniczy w tworzeniu soku żołądkowego, zapewnia sprawne działanie wątroby, żołądka i jelit),
  • chroni organizm przed nowotworami (zwłaszcza rakiem macicy),

Źródła witaminy B11

  • warzywa liściaste, szpinak, sałata, szparagi, brokuły, kalafior, wątróbka, drożdże, grzyby, kukurydza, orzechy, soczewica, kiełki pszeniczne

Skutki niedoboru (awitaminozy) witaminy B11:

  • zaburzenia w produkcji czerwonych krwinek (anemia),
  • wady wrodzone płodu (wzrost ryzyka wad cewy nerwowej płodu),
  • poronienia,
  • spowolnienie syntezy DNA i replikacji (podziału) komórek.
  • zaburzenia w procesie trawienia,
  • spadek odporności, nieprawidłowości w funkcjonowaniu układu nerwowego,
  • trudności w zasypianiu, nadpobudliwość i siwienie włosów,
  • zahamowanie wzrostu i odbudowy komórek w organizmie,
  • uczucie przemęczenia i kłopoty z koncentracją,
  • stany niepokoju, lęku, depresja,
  • nadmierna drażliwość, bezsenność, roztargnienie, problemy z pamięcią,
  • nieprawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego (zaburzenia w trawieniu i we wchłanianiu składników odżywczych: biegunka, zmniejszony apetyt, obniżona masa ciała),
  • stany zapalne języka oraz błony śluzowej warg,
  • bóle głowy,
  • zahamowanie wzrostu u dzieci i młodzieży,

Skutki nadmiaru (hiperwitaminozy) witaminy B11:

Gdy spożycie dziennie wynosi ponad 15 mg kwasu foliowego może dojść do zaburzenia układu nerwowego i pokarmowego.

No Comments
Poradnik Wszystko o witaminach i minerałach

Witamina B6

banany_zrodlem_witaminyB6

Witamina B6 – jest jedną z witamin rozpuszczalnych w wodzie, której nadmiar jest usuwany z moczem. Należy do witamin z grupy B. Nazywana jest pirydoksyną, obejmuje jednak grupę związków do których zaliczamy również pirydoksal, pirydoksamine. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę B6 wynosi od 2 do 3 mg. Duży stres, ciąża, miesiączka, problemy z niewydolnością serca, podeszły wiek zwiększają zapotrzebowanie na pirydoksynę.

Funkcje witaminy B6 w organizmie:

  • jest prekursorem ważnych koenzymów, kontrolujących przebieg ważnych reakcji biochemicznych,
  • uczestniczy w tworzeniu enzymów, hormonów i hemoglobiny,
  • bierze udział w przemianie aminokwasów, syntezie białek i metabolizmie kwasów tłuszczowych,
  • uczestniczy w powstawaniu prostaglandyn, które regulują ciśnienie krwi, skurcze mięśni i pracę serca,
  • bierze udział w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego, stymuluje zaopatrywanie komórek nerwowych w glukozę,
  • jest niezbędna do syntezy przeciwciał i krwinek czerwonych,
  • zwiększa odporność organizmu.

Źródła witaminy B6:

  • kukurydza, trzcina cukrowa, otręby ryżowe, drożdże, mleko, mesli, banany, rośliny strączkowe, warzywa, mięso,

Skutki niedoboru (awitaminozy) witaminy B6:

  • nudności, wymioty,
  • uszkodzenia skóry (stany zapalne) i podrażnienie błon śluzowych (jamy ustne)
  • niedokrwistość,
  • zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym: nadwrażliwość, zaburzenia psychiczne, drgawki, bezsenność, apatia, zapalenie nerwów,
  • zmniejszona odporność organizmu na infekcje,
  • podrażnienie błon śluzowych (jamy ustnej).

Skutki nadmiaru (hiperwitaminozy) witaminy B6:

  • zmiany neurologiczna (słabość mięśni, niepewny chód, zwyrodnienia tkanki nerwowej, uczucie mrowienia),
  • niekorzystny wpływ na obecność aminokwasów we krwi.
No Comments
Poradnik Wszystko o witaminach i minerałach

Witamina B5

szpinak_zrodlem_witaminyB5

Witamina B5 – należy do witamin rozpuszczalnych w wodzie, co oznacza że jej nadmiar jest wydalany, a nie gromadzony w organizmie. Musi być codziennie dostarczana na nowo.  Nazywana najczęściej kwasem pantotenowym, bardzo rozpowszechnionym w świecie roślinnym i zwierzęcym. W stanie wolnym rzadko występuje w przyrodzie. Na witaminę B5 składa się kilka substancji: kwas pantotenowy, pantenol, panteina, koenzym A. Uważa się, że witamina B5 pozwala utrzymać formę i szczupłą sylwetkę ciała. Wspomaga pracę serca i zwiększa zdolność do koncentracji, zapobiega przedwczesnemu starzeniu się organizmu i powstawaniu zmarszczek. Ludzie żyjący w stresie lub w stałym ruchu potrzebują więcej witaminy B5 niż osoby spokojnie, o uregulowanym trybie życia. Z powodu braku danych nie ma ustalonej bezpiecznej maksymalnej dawki, aby nie dopuścić do możliwości przedawkowania, źródłem tej witaminy powinna być żywność. Zalecane normy dietetyczne ustalone są dla różnych grup ludności, wyraża się je w tabelach żywieniowych w miligramach.

Funkcje witaminy B5 w organizmie:

  • niezbędna do prawidłowego metabolizmu cukrów, białek i tłuszczów,
  • warunkuje prawidłowy przebieg procesu uwalniania energii,
  • usprawnia układ sercowo-naczyniowy, nerwowy i pokarmowy,
  • uczestniczy w regeneracji tkanek, przyspiesza gojenie ran, poprawia pigmentację i stan włosów,
  • łagodzi stany zapalne w organizmie,
  • uczestniczy w syntezie niektórych hormonów,
  • zapobiega przedwczesnemu starzeniu się i powstawaniu zmarszczek,
  • bierze udział w regeneracji komórek skóry i błon śluzowych,
  • pełni ważną funkcję w procesie tworzenia czerwonych ciałek krwi,
  • zapobiega przemęczeniu.

Źródła witaminy B5:

  • wątroba, drożdże, mleczko pszczele, żółtka jaj, niełuskane ziarno pszenicy, płatki owsiane, pełnoziarnisty chleb, mięso wieprzowe, mięso wołowe, chleb biały, mleko, ziemniaki, szpinak, marchew, kapusta.

Skutki niedoboru (awitaminoza) witaminy B5:

Objawy niedostatecznej ilości tej witaminy wynikają najczęściej z niedostatecznego albo nieprawidłowego wyżywienia. Osoby jedzące gotowe potrawy (frytkami, żywność z puszki, pizza) i słodycze mogą mieć problem z niedoborem tej witaminy, pojawiają się wtedy u nich takie objawy jak:

  • bóle, sztywność stawów,
  • trudności z nauką,
  • zespół piekących stóp,
  • zmęczenie, osłabienie,
  • zaburzenia w działaniu centralnego i obwodowego układu nerwowego,
  • osłabienie refleksu,
  • zmniejszenie odporności immunologicznej,
  • zmiany w skórze i zaburzenia pigmentacji włosów.

Skutki nadmiaru (hiperwitaminoza) witaminy B5:

Nadmiar witaminy może wywołać biegunki.

No Comments